به مناسبت 10 آذر ماه ،روز جهانی مبارزه با ایدز
آنچه والدین باید بدانند .
خانواده و والدین نقش مهمی در تربیت نوجوانان و مراقبت از آنها در برابر رفتارهای پرخطر و آسیب های اجتماعی دارند . شناخت ویژگی های رشدی نوجوانان ، تغییرات جسمی ، روانی و اجتماعی آن ها در دوره های مختلف سنی ، آشنایی با خطراتی که نوجوانان را تهدید می کند ، شیوه های فرزند پروری و راهکارهای مراقبت از آن ها ، می تواند موجب ارتقاء نقش خانواده ها و والدین در جهت پیشگیری از اعتیاد و آسیب های اجتماعی در بین نوجوانان شود .
چه خطراتی فرزندان ما را تهدید می کند ؟
در گروه سنی کودکان و نوجوانان ، خطرات مختلفی هستند که به دلیل مقتضیات این سن و زمینه های خطر جویی ، هیجان طلبی و کنجکاوی ، بویژه در بین نوجوانان ، آنان را تهدید می کند و به طور خلاصه می توان این خطرات را در گرایش به رفتارهای پرخطر تعبیر کرد . در این جا به برخی از این خطرات ، اشاره میگردد.
گرایش به مصرف دخانیات .
گرایش به سوء مصرف مواد .
گرایش به خشونت .
گرایش به سبکهای زندگی نابهنجار .
تاثیر پذیری از فضاهای مجازی و شبکه های اجتماعی .
عوامل مخاطره آمیز نوجوانان کدامند ؟
تحلیل های مختلفی در مورد عوامل خطر پذیری نوجوانان ارائه میشود . در یک تحلیل مختصر ، میتوان این عوامل را به دو دسته تقسیم کرد . الف - عوامل فردی که شامل ویژگیهای شخصیتی ، وضعیت بهداشت روان و تاب آوری فرد ( از قبیل اعتماد به نفس ، خود ارزشمندی ، کنترل هیجان و.....) نگرش نسبت به رفتــارهای پرخطر ، وضعیت تحصــــیلی و مولفه های مشابه دیگر است . ب - عوامل محیطی و اجتماعی از قبیل وضعیت خانوادگی ، دوستان و همسالان ، محیط زندگی فرد .
چرا کودکان و نوجوانان دچار رفتار پرخطر می شوند؟
برخی از مهم ترین زمینه ها عبارتند از :
فشار همسالان و یادگیری ازآنها .
وجود زمینه های مخاطره آمیز در خانواده .
گرایش به کنجکاوی .
گرایش به تفریح و لذت .
یادگیری از رسانه ها و صنایع فرهنگی .
فشارهای ناشی از مشکلات مربوط به بهداشت روان .
شکست های تحصیلی .
چه کودکان و نوجوانانی ، بیشتر در معرض خطر هستند ؟
کودکان و نوجوانانی که :
سابقه ی شکست تحصیلی دارند .
سابقه ی مشکلات رفتاری و روانی دارند .
در خانواده های پرخطر زندگی میکنند .
در محیط های مخاطره آمیز سکونت و یا رفت و آمد دارند .
دوستانی دارند که سابقه ی رفتارهای پرخطر دارند.
چه عواملی موجب محافظت از کودکان و نو جوانان می شوند ؟
توکل به خداوند متعال و انجام فرایض دینی .
جامعه پذیر بودن .
مثبت اندیشی و برخورداری از روحیه ی امیدوار .
توانایی برخورد با مشکلات و مسائل .
اعتماد به نفس بالا و مهارتهای اجتماعی مناسب .
احساس پیوند با مدرسه وخانواده .
نگاه منفی نسبت به مصرف مواد .
تعلق به خانواده ای که الگوی مسئولانه ای در مورد فرزند پروری دارد و نگاه منفی نسبت به مصرف مواد دارد .
برخورداری از والدینی که رابطه ی تنگاتنگی یا فرزند خود دارد و انتظارات تربیتی خود را به صورت روشن تعیین کرده و به آن پایبند هستند .
برخورداری از دوستانی که رفتارهای مخاطره آمیز ندارند .
مشارکت و مسئولیت پذیری در فعالیتها و امور مدرسه .
وضعیت مناسب تحصیلی .
چگونه میتوانیم از کودکان و نوجوانان مراقبت کنیم ؟
مهارتهای خود مراقبتی را به آنان آموزش دهیم .
خطراتی که آنها را تهدید می کند بشناسیم .
عوامل مخاطره آمیز و تهدید کننده ی آنها را کنترل کنیم و کاهش بدهیم .
زمینه های بهداشت وسلامت روان آنها را تقویت کنیم .
تاب آوری آنها در رویدادهای ناگوار و شرایط مخاطره آمیز را افزایش دهیم .